Curated by D R E N T S M U S E U M
Behangkunst heeft een lange geschiedenis. In de middeleeuwen worden de muren van de meest luxueuze interieurs bekleed met kostbaar goudleerbehang. Vanaf de zeventiende eeuw bestaat er voornamelijk in Frankrijk een grote traditie van decoratief behang.
In het begin van de negentiende eeuw verandert het productieproces. Nieuwe druktechnieken maken het mogelijk om behang in lange rollen en in grotere oplages te produceren. Daarmee is het niet langer een luxeproduct en kwam het binnen bereik van een veel breder publiek. Behang wordt hierdoor minder gezien als vorm van kunst en vormgeving.
Dit verandert weer tijdens de Art Nouveau (ca. 1890-1910). Grenzen tussen beeldende en toegepaste kunst vervagen en behang krijgt opnieuw een belangrijke artistieke lading. Kunstenaars ontwerpen uitbundige, gestileerde patronen waarbij de natuur een belangrijke inspiratiebron is.
Tegenwoordig is het opnieuw een geliefd materiaal onder kunstenaars en ontwerpers. Niet alleen als decor, maar ook als autonoom kunstwerk.
Een voorbeeld hiervan is te zien in het Drents Museum in Assen, waar tot en met 15 november 2026 de tentoonstelling Christoph Ruckhäberle – The Fourth Wall te zien is. De imposant grote en kleurrijke schilderijen van de Duitse kunstenaar Christoph Ruckhäberle worden hier niet los van hun omgeving gepresenteerd, maar juist in relatie tot het door hemzelf ontworpen behang.
Berber van der Veer (1996) is conservator bij het Drents Museum in Assen en samensteller van de tentoonstelling Christoph Ruckhäberle – The Fourth Wall.
Christoph Ruckhäberle over behangkunst
Mijn eigen interesse in behangkunst komt voort uit de behoefte om de dimensies van de traditionele schilderkunst uit te breiden naar de tentoonstellingsruimte en de omliggende ruimte.
In plaats van er alleen naar te kijken, kan de bezoeker het schilderij binnenstappen en er deel van worden. Het gebruik van patronen biedt mogelijkheden voor herhaling en variatie, prikkelt de toeschouwer en sluit en opent de wand. Het over elkaar heen leggen van beelden – schilderijen en behang – creëert nieuwe betekenislagen door contrast en interactie.
Het weerspiegelt de complexiteit van gelaagde werkelijkheden en ervaringen – zoals wanneer je op een zonnige dag op straat naar een video kijkt op je smartphone.
Tentoonstellingen in de white cube zijn een modeverschijnsel van deze tijd.
Behang opent een venster naar kleur en plezier!
